STRUCTUREEL FALEN VAN EU MISSIES

   STRUCTUREEL FALEN VAN EU MISSIES

Dertig wetenschappers uit tien landen onderzochten – gesubsidieerd door de Eu – drie jaar lang de impact van de Eu militaire missies in zes landen: Afghanistan, Mali, Irak, Libië, Kosovo en de Oekraïne. Eigenlijk ging overal zo’n beetje hetzelfde verkeerd en bleek er ook geen verbetering. ) 1. 

EUNPACK onderzocht niet de militaire activiteiten, maar wel wat er op de Eu burelen gebeurde, en de perceptie van de gewone mensen in de zes genoemde landen.

Volgens de onderzoekers ontbreekt het lerend vermogen en is er geen institutioneel geheugen aanwezig, noch in Brussel, noch op de hoofdkwartieren in de diverse landen; en daar wordt ook niet aan gewerkt. Men moet dus iedere keer het wiel opnieuw uitvinden. En dus zijn Eu ambtenaren en officieren de eerste tijd van hun verblijf aldaar niet productief. Mede daardoor heerst de mentaliteit van ‘peace for our/my time’.

Daarbij komt dat men veel te oppervlakkig is qua beoordeling van de lokale politieke machtsverhoudingen. Men kijkt vooral naar het heden en zeer recente verleden, en niet naar feitelijke of ingebeelde historische oorzaken. Regelmatig blijkt men met de verkeerde machthebbers samen te werken. Bovendien dient men de noden van de bevolking veel meer op micro-niveau in kaart te brengen in plaats van ‘one size fits all’.

De buitenlandse dienst van de Eu, EEAS zou niet de gebruikelijke diplomatieke generalisten moeten uitzenden, doch vooral specialisten.

Überhaupt moet de Eu zelf veel beter communiceren wat men daar eigenlijk komt doen. En zich realiseren dat de strijd tegen terrorisme en het indammen van migrerenden, vaak niet samen valt met de belangen van alle segmenten van de locals, die willen b.v. vaak geen grenscontrole.

De Eu moet ook korte en lange termijn doelstellingen beter uit elkaar plukken, zeker in landen waar overheidsadministratie ontbreekt, en de regerende elite geen steun van het volk heeft.

Het valt op dat de Eu minder normatief is, en dus praktischer, naar mate landen verder weg liggen.

Verder is een betere coördinatie nodig met andere (westerse) actoren, zodat dubbel werk wordt vermeden, en bij de doelgroep geen ‘trainings-moeheid’ optreedt.

Die anderen moeten zich er van bewust zijn dat de Eu géén internationale organisatie is, doch een politieke wereldspeler.

In het algemeen is de Eu meer bekend wegens humanitaire hulp, dan van ontwikkelingshulp of het herstellen c.q. creëren van de rechtstaat.

Het tweede onderdeel van het onderzoek betrof de perceptie door de gewone mensen en ‘stakeholders’ in die landen.

Hieronder een rijtje losse bevindingen:

In Mali bleek een giga democratisch deficit: slechts de helft van de mensen die beroepsmatig met de Eu van doen hadden èn van de mensen die werden geholpen, kon onder woorden brengen wat het nut van de Eu daar was.  Ook krijgt de Eu de fouten van de Fransen in de schoenen geschoven. De mensen zeggen dat ze geen militairen, maar goed onderwijs willen, ze bedoelen  LBO/MBO en jobs in landbouw en veeteelt.

In Libië is de insteek het tegengaan van illegale immigratie. Het opzetten van detentiecentra werd uitbesteed aan Libische autoriteiten; dit heeft flink bijgedragen aan de illegale economie en mensenhandel.

In Irak gooide de Eu de eigen ruiten in door te doen alsof het één land is zonder grote regionale (machts) verschillen.

In Afghanistan was bij het opleiden van politieagenten het normale politiewerk geen onderdeel van het curriculum.

In Kosovo en Servië organiseerde de Eu een dialoog met lieden die volgens de bevolking in het cachot horen. De mensen daar vinden het niet juist dat de Eu zich daar meer bezig houdt met stabiliteit dan met democratie, omdat dat ook een voorwaarde is voor het (vooralsnog door hun gewenste) lidmaatschap van de Eu.

Ook in de Oekraïne klaagt men dat doelstellingen zoals samenwerking en groei werden vervangen door (niet gedefinieerde) ‘stabilisering’. Bovendien had de Eu de belangen van Rusland niet in de gaten, waardoor o.a. de strijd in de Donbass ontstond. Daar stelt een derde van de ondervraagden dat de Eu geen effect had en de helft dat de Eu de crisis heeft versterkt.

De onderzoekers verwijzen naar een eerder onderzoek in Somalië waar het realiseren van staatsgezag ook niet erg lukt vanwege het voorbijgaan aan wat er lokaal speelt.

Er zijn inmiddels sinds 1992 drie dozijn militaire- en civiele Eu missies geweest, zowel tijdens als na crises, maar de effectiviteit en het lerend vermogen van de Eu blijken beperkt. En de gewenste impact ook. ) 2. Het Eunpack onderzoek ging overigens niet over wat er allemaal mis ging op militair gebied.

De conclusie zou dus moeten zijn: stoppen. Maar bij de presentatie van de bevindingen van EUNPACK gedurende een tweedaagse conferentie bij CEPS (een aan de Eu gelieerde denktank, waar vaak serieuze wetenschap wordt bedreven): was de ‘verrassende’ conclusie toch: méér militairen, méér geld en méér Eu bemoeizucht. Sterker nog: de Eu zou nu ook preventieve militaire acties wensen.

En dat heeft naar mijn mening te maken met de in andere landen geldende filosofie van het deontologisch deugen, waar noch het eindresultaat noch collateral dammage relevant zijn, i.t.t. de in ons land vigerende ethiek. ) 3. En men handelt alsof men nooit heeft gehoord van Kant’s en Weber’s Gesinnungs- en Verantwortungsethik.

Nicolette Geveke.

) 1. http://eunpack.eu/

) 2. https://www.groene.nl/artikel/de-wasmachine-is-gaan-roesten

) 3. https://polderland.wordpress.com/2017/04/15/buitenlandse-deontologie-infiltreert-onze-nederlandse-ethiek/

Toegevoegd 30.04.2019:

Evaluatie van NL militairemissie in Mali https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/wat-de-missie-die-gedoemd-was-te-mislukken-opleverde-en-ons-kan-leren~b10d0033/?utm_source=link&utm_medium=app&utm_campaign=shared%20content&utm_content=free

Bovenstaand artikel staat met wat andere woorden ook op de site van  http://verenoflood.nu  30.04.2019

This entry was posted in EU. Bookmark the permalink.