MAX HAVELAAR: ACTUEEL IN …. NEDERLAND IN 2016

15 12 palmboom klein   MAX HAVELAAR: ACTUEEL IN …. NEDERLAND IN 2016

                                                                                                                       Nicolette Geveke. Literatuurboeken en internet staan vol met allerlei literaire prietpraat over het meesterwerk van Eduard Douwes Dekker uit 1860.

De essentie van het boek zijn echter zes politiek-maatschappelijke aanklachten die akelig actueel zijn in ……..Nederland:

  1. de armoede van gewone mensen in het West-Javaanse Lebak, als pars pro toto voor velen in het Indië van toen in 1860. Die armoede werd veroorzaakt door de hoge belastingen die vanwege het ontbreken van een ontwikkelde geldeconomie werden geïnd in natura,  door zowel de lokale heersers als ten bate van de Staatskas. Zo werd  o.g.v. het zg Cultuurstelsel  een extra vijfde deel onttrokken aan de rijstgronden t.b.v. de teelt van lucratieve handelsgewassen. Vandaar ook de subtitel van het boek: “de koffiveilingen van de Nederlandsche Handel-Maatschappy” .

De parallel met tegenwoordig is niet moeilijk. Ook nu kunnen veel mensen niet rondkomen, en gaan naar de voedselbanken. Als de BTW heffing, die tegenwoordig de prijzen al meer dan een vijfde verhoogt (o.a. ter financiering van de EU)  over de hele linie zouden worden gehalveerd, dan zou voor veel mensen het leven  minder zorgelijk zijn.

  1. De situatie van de mensen daar in Lebak werd nog verergerd door de immorele knevelarij door lokale adel, die door de Nederlandse overheid  werd aangesteld in medebewind. Ook werden mensen daar door hun eigen volk gedwongen tot allerlei herendiensten, dat is dus gewoon dwangarbeid.

Ook in ons land ontstaan momenteel allerlei vormen van dwangarbeid, zoals werkwillige bijstandstrekkers verplichten tot nutteloze werkzaamheden, en in die categorie behoort ook salarisverminderingen door verplichte degradatie tot veel te laag betaalde z.z.p.’er.

  1. Bovendien graaiden die inheemse regenten in de aan Nederland af te dragen goederen.

Ook dit is niet veel anders dan allerlei door de Nederlandse overheid aangestelde z.g. toezichthouders en directeuren, die zich momenteel structureel verrijken met geld dat wij verplicht moeten afdragen aan gezondheidsinstellingen, scholen en woningverhuurders.

  1. Daar kwam nog bij dat die regent werd afgeperst door diens eigen familieleden, zoals niet ongewoon is in culturen waar het niet gaat om “Geselschaft” doch om “Gemeinschaft”

En ook die familiale knevelarij zien we thans in ons land. Waar mensen verplicht zijn om maandelijks geld over te maken aan familieleden op ander continenten, en gedwongen worden te huwen met landgenoten uit het thuisland.

  1. En verder had die regent ook nog geld nodig ter financiering van zijn islam-geloof, zoals bedevaarten naar Mekka.

Dus net zoals tegenwoordig in Nederland moslims geld wordt afgetroggeld door hun geloofsgenoten voor b.v. de bouw van een moskee,  of het financieren van zg bevrijdingsbewegingen in het thuisland teneinde het moslim-geloof te verbreiden,  of het moreel onder druk zetten van mensen om een dure bedevaartreis naar Mekka te maken,.

  1. Als Douwes Dekker de misstanden meldt bij het bevoegd gezag, wordt dat bepaald niet in dank ontvangen. In plaats van schoon schip te maken, kijkt de gouverneur-generaal de andere kant op en ontslaat de klokkeluider, die vervolgens nergens meer aan de bak komt.

Ondanks betere wetgeving  is ook in onze tijd  in Nederland de situatie van een klokkeluider weinig verbeterd, zodat misstanden decennialang kunnen voortwoekeren.

We moeten ons schamen: na anderhalve eeuw is de Max Havelaar gewoon actueel.

Maar het is nog erger.

Op school wordt vaak wèl het negatieve aspect van het Cultuurstelsel behandeld, maar nìet de knevelarij door de inheemse vorsten, en al helemaal niet de negatieve invloed die de islam ook toen al had, en waarover Douwes Dekker hier en daar voorzichtig schrijft b.v. in hoofdstuk XV

“Ja, hy wilde helpen, terechtbrengen, redden, niet verderven! Hy had medelyden met den Regent. Hy, die wist hoe geldgebrek kan drukken, vooral waar het leidt tot vernedering en smaad, zocht naar gronden van verschooning. De Regent was oud, en ’t Hoofd van een geslacht dat op grooten voet leefde in naburige provincien, waar veel koffi geoogst en dus veel emolument genoten werd. Was ’t niet grievend voor hem, in levenswys zoo ver te moeten achterstaan by zyn jongere verwanten? Bovendien meende de man, door dweepzucht beheerscht, by ’t klimmen zyner jaren het heil van zyn ziel voor bezoldigde bedevaarten naar Mekka en voor aalmoezen aan gebedzingende leegloopers te kunnen inkoopen. De ambtenaren die Havelaar in Lebak waren voorafgegaan, hadden niet altyd goede voorbeelden gegeven. En eindelyk maakte de uitgebreidheid der Lebaksche familie van den Regent, die geheel ten-zynen laste leefde, hem het terugkeeren tot den goeden weg moeielyk.” ) 1

) 1. http://www.gutenberg.org/cache/epub/11024/pg11024-images.html

) 2.. Een structuur die overigens te vergelijken valt met de verdeling van het openbaar bestuur tussen autonomie en medebewind bij de lagere overheden o.g.v. de Wetten van Thorbecke uit diezelfde tijd.

 

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in DEMOCRATIE, SOCIALE COHESIE en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s